تبلیغات
جوانان - سازه های دهانه بزرگ

فضاهایی با یک سطح بزرگ با ستون داخلی (تکیه گاه) یا بدون ستون داخلی (تکیه گاه) و پل هائی با دهانه های بزرگ از زمانهای قدیم (باستانی) ساخته می شوند .گنبدها تا قرن نوزدهم دهانه ای تا 50 متر دارند.و به تازگی پیشرفت تکنولوژی این اجازه را داده که از این قید (شرط) متجاوز شود.

به حدی که در قرن بیستم فضای پوششی با دهانه هایی تا 300 متر و پلهای معلق با دهانه ای تا 2000-3000  متر ساخته شده اند.

سقفهای سالن دهانه بزرگ چند نوع ساختار پشتیبان دارد که ممکن است بار پایین را درون خاک منتقل کند یا بوسیله پایه های جداگانه مانند تیرها(دیرک ها) ،ستون ها،چارچوب ها پشتیبانی شود. آنها همچنین یک سپر بادی دارند که ممکن است یک غشا (پوسته) ،قاب چوبی(صفحه) روی سازه پایه یا یک واحد باربر و سازه سپر بادی باشد. سازه های دهانه بزرگ ممکن است بر اساس یکی از سه نوع سازه طبقه بندی شود. این راهنمایی ها برای سیستم های طبقه بندی از هر سه نوع سازه ممکن است با طبقات مختلف از هر دو نوع سازه ترکیب شود(جور شود).

به عنوان مثال یک گنبد یک ساختار واحد با کارآئی باربر و سپر بادی دارد وممکن است با روشهای مختلف پشتیبانی شود.یک غشا(پوسته)ممکن است تکیه گاه خود باشدیا از تیرها (دیرک ها)معلق باشد.

150سال گذشته تنها افزایش تدریجی در دهانه ها (وبلندی ارتفاع)ندارد ، بلکه تعداد قابل توجهی از طرحهای ساختاری جدید و اشکال معماری برای فضاهای پوششی :پوسته،طاق ها،گنبدها،خرپاها،شبکه های فضایی،وغشاها آورده شده است.(کلیتون 2000)

انواع زیادی از گنبدها توسعه یافتند.

خرپاهای فولادی با شروع قرن نوزدهم توسعه یافت. در نیمه اول قرن بیستم بتون آرمه به عنوان یک رقیب فولاد برای سازه های دهانه بزرگ آمد.برای مثال در شکل بتون آرمه های جفت شده یا دنده دار سازه های گنبدها و سقف ها آمده است.               

(طراحی شده بوسیله پیر لوییجی نروی،رادوراتو روجا،فیلیکس کاندلا )

در طی سالهای 1930-1920 بتون آرمه های نازک ساخته شدند. پوسته ها ممکن است نه تنها گنبدی شکل بلکه استوانه ای و سازه های غشا کششی تحت فشار باشد .

بنابراین تا عصر حاضر تنوع بزرگی از سازه های جدید به لیست سازه های دهانه بزرگ اضافه شدند : فولاد – آلومینیوم– چوب(تیر)-غشاها- خرپاهای فضائی(یک،دو یا سه لایه) ، شبکه های پلی هدرا ،و سازه های کششی.(کارنی2000)

یکی دیگر از جنبه های طبقه بندی روشی است که بارهای عمودی( قائم) مستقیما بوسیله سازه منتقل میشوند.(مانند موردی با چند گنبد)یا بوسیله تکیه گاه های ویژه ::شاه تیرها، تیرها یا ستون ها.

در رده دوم سازه های دکلی هستند(هریس و پوی ک لی 1996).یک ساختمان دکلی ممکن است یک ،دو یا چند تیر داشته باشدو اینها می تواند داخل یا بیرون ساختمان جا بگیرند.

یک رده خاص از سازه های چرخشی تشکیل شده که ممکن است دارای یک یا چند تیر بین پوشش ساختمان باشد. یا ممکن است به تناوب تیرهای متعددی در اطراف محیط ساختمان قرار گرفته باشند.

بعضی از چنین ساختارهای چرخشی برای جایگاه های تماشاگران طراحی شده است. بدیهی است که روی هم رفته کوچکترین تیرها بواسطه ظاهر برجسته شان طرح معماری وجزییات آنرا بسیار تحت تأثیر خود قرار می دهند.بعضی سازه ها،به یک سقف باربر در بالاکه یک لایه خارجی برای اهداف پوشش گرمایی و آب است نیازدارند. رقیب هایی برای مواد سنتی سقف کردن (تخته نازک ، نی ، خشت ، تخته سنگ ، سرب ، مس) ساخته شده است .که به صورت حلقه های موجدار با روکش فولادی یا ورقه های آلومینیوم ، پلاستیک ، فویل، بافتنی ، قاب تخته ای ساخته شده در کارخانه هستند.(سلوز1999). بعضی از اینها هم چنین به عنوان پوشش دیوار ، سقف های معلق به کار می روند .

همانطور که قبلا ذکر شد استادیوم های زیادی با سقف جمع شدنی ساخته شده اند که رویدادهای ورزشی را در هر نوع آب وهوایی ممکن می سازد. برای نمونه استادیوم طراحی شده توسط فومیهی کومکی ژاپنی ودیگران.

سال 2002 اولین سازه جمع شدنی در ورزشگاه فوتبال در هوستون آمریکا ساخته شد.در اینجا مکانیسم حرکت سقف  روی ریل هایی در امتداد خرپاهای قوی سازه فولادی سوار شده که هنگام انقباض دو بخش صفحه خرپا در جهات مختلف نشان داده می شود. چرخ های این مکانیسم روی ریلهای یک طرفه سوار شده اند. هر یک از 2 خرپای قوی با 287 متر درازا روی 2 ستون بتونی مسلح قوی متصل شده اند که در فاصله کم نزدیک 210 متر هستند.  به موجب آن نیاز به ستون در جایگاه تماشاگران حذف می شود .

 طرح هایی برای دوباره سازی استادیوم ومبلی لندن با یک سقف قابل جمع شدن و ظرفیت تماشاگران 90000 نفری ارایه شد . طرح های جدید دیگری از سقف های جمع شدنی با تعدادی راه حل ابتکاری ممکن  داده شده است .(لویی1994، ماتس وامی 1994)

شکل29-3 الف .رستوران کوجی میلکو،مکزیکو. طراح سازه ای فلیکس کاندلا.هشت صفحه نازک بتون آرمه سهموی-هذلولی.