تبلیغات
جوانان - جوان و مد گرایی

جوان و مد گرایی

شنبه 12 فروردین 1391 10:11 ق.ظ

نویسنده : سلیمان طاهری

مُد و مُدگرایى پدیده‏اى است كه كمابیش در میان همه اقشار جامعه وجود دارد ؛ اما در این میان، جوانان و نوجوانان بیش از دیگران به «مُد» اهمیت مى‏دهند و «مُدگرا» هستند. امروزه جوانان با گسترش وسایل ارتباط جمعى و فناورى‏هاى جدید رایانه‏اى، ارتباطات گسترده‏اى با جوامع و فرهنگ‏هاى گوناگون یافته‏اند و موقعیت آنها در شناخت و فهم ارزش‏ها، باورها و انتخاب هنجارهاى مطلوب، پیچیده‏تر و مشكل‏تر شده است و چه بسا زمینه‏هاى موجود، باعث شده تا جوانان و نوجوانان به رفتارها و هنجارهاى متضاد با ارزش‏هاى جامعه خویش روآورند. یك روز مانتوهاى بلند و روز دیگر مانتوهاى كوتاه، یك روز آرایش موى سر به سبك آلمانى و روز دیگر موهاى بلند و اصلاح نشده، زمانى شلوارهاى با پاچه گشاد كه روى زمین كشیده مى‏شود، و زمانى دیگر، شلوارهاى تنگ و كوتاه، مُد مى‏شوند. اگر از این همه افرادى كه عادت كرده‏اند رفتار و نوع و سبك لباسشان‏را طبق آخرین مدهاى رایج تنظیم كنند، بپرسید كه به چه علت این كار را كرده‏اند، یا مثلاً این آرم و كلمه روى لباس آنها چه كاركردى دارد، به سختى بتوان پاسخ متقاعد كننده‏اى شنید، جز آن‏كه: «خُب، قشنگه!»، «براى این كه مُده!»، «همه مى‏كنند!» و...

این پاسخ‏ها گرچه سطحى به نظر مى‏رسند، اما در یك تحلیل روان‏شناختى نشان‏دهنده نوعى از «تعلّق گروهى»، «نوجویى»، «تنوّع‏طلبى» و گرایش جوانان به «امروزى شدن» است و كاملاً یك پدیده طبیعى و بهنجار در جهت ارضاى این نیازها محسوب مى‏شود؛ (1) اما از آن‏جا كه همراه كالاى مُد شده، شیوه‏هاى رفتارى، هنجارى و ارزش‏هاى خاصى در بین جوانان و نوجوانان رونق و شیوع مى‏یابد و مد، عاملى مى‏شود براى انتقال هنجار و ارزشى از جامعه‏اى به جامعه‏اى دیگر، بررسى زمینه‏ها و پیامدهاى مدگرایى، یكى از موضوعات مهم در جامعه ما محسوب مى‏شود كه این نوشتار، نگاهى است گذرا به همین موضوع.

تعریف مُد و مدگرایى
«مد»ها الگوهاى فرهنگى‏اى هستند كه توسط بخشى از جامعه، پذیرفته مى‏شوند و داراى یك دوره زمانى نسبتاً كوتاه‏اند و سپس فراموش مى‏شوند. (2) بنابر این، «مدگرایى» آن است كه فرد، سبك لباس پوشیدن و طرز زندگى و رفتار خود را طبق آخرین الگوها تنظیم كند و به محض آن‏كه الگوى جدیدى در جامعه رواج یافت، از آن یكى پیروى نماید. (3)

گستره مد
گستره مُد به اندازه گستره زندگى انسان است و تمامى شئونات آن‏را دربر مى‏گیرد. تغییرات مُدگونه، در: علوم و فنون، نظریه‏ها، گرایش به جنبه‏هاى مختلف علمى، الگوهاى تربیتى، سبك منش و رفتار، پوشش، آرایش، محیطآرایى و ... قابل تسرّى است.

پوشاك و آرایش، شاخص كالاى مُد شونده
با وجود آن‏كه مُد و مُدگرایى كُل گستره زندگى اجتماعى را دربر مى‏گیرد، پوشاك و سبك و شیوه آرایش، شاخص‏ترین كالاى مُد شونده محسوب مى‏شود.

عوامل و زمینه‏هاى مُدگرایى
در یك نگاه كلى و جامع‏نگر، مُدگرایى را مى‏توان ناشى از عوامل و زیرساخت‏هاى تاریخى، اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى و روان‏شناختى دانست.

ریشه‏هاى تاریخى مدگرایى به سال‏هاى بسیار دور برمى‏گردد. با نگاهى به تاریخ ایران، در عصر سلطنت فتحعلى شاه و ناصرالدین شاه كه پاى ایرانیان به فرنگ باز شد، تا عصر رضا شاه كه دوره حسّاسى را در تاریخ ایران رقم زد، فصل متفاوتى در مدگرایى ایرانیان گشوده شد. از آن زمان كه رضا شاه با سلطه سیاسى بر كشور، نحوه و شكل لباس پوشیدن مردم ایران را تغییر داد، تاكنون، مُدهاى مختلف در ایران (و بخصوص در بین قشر جوان)، رایج گردیده است.

مدگرایى و غرب‏گرایى
گرچه مدگرایى و غرب‏گرایى دو مفهوم جدا از هم و داراى تعریف متمایز از یكدیگرند، اما سیر تحولات تاریخى - اجتماعى در ایران به گونه‏اى سرنوشت این دو مفهوم را با هم گره زده است كه هرگاه سخن از مدگرایى به میان مى‏آید، مفهوم غرب‏گرایى نیز به ذهن، تبادر مى‏كند ؛ زیرا پس از رشد تكنولوژى در اروپا، سنّت‏ها مورد انتقاد قرار گرفت و جامعه به تدریج، اندیشه‏ها، طرز زندگى و نوع لباس را تغییر داد.

همین‏طور در ایران و كشورهایى نظیر آن، رشد صنعت در رأس شعارها قرار گرفت و خیلى زودتر از آن، نوع تفكر، طرز زندگى و آداب لباس پوشیدن، دستخوش تغییر شد.

میل به اروپایى شدن در جامعه ایرانى باعث شد كه به جاى بازسازى و نوسازى چارچوب اقتصادى - اجتماعى جامعه خود، به نماها و نمادها و ظواهر صنعتى شدن توجه كنند كه مهم‏ترین نماى اروپایى شدن، پوشیدن لباس‏هاى اروپایى و ترویج مدهاى غربى به شمار مى‏رفت.
ایرانیان بر این باور شدند كه باید خود و فرهنگشان را اروپایى كنند، تا بدین ترتیب از ضعف و عقب‏ماندگى رهایى یافته، در ردیف كشورهاى پیش‏رفته قرار گیرند.

بنابراین «مدگرایى» و «غرب‏گرایى» در ایران، در یك بستر فكرى و دوشادوش هم رشد كرده‏اند. در حال حاضر نیز بیشترین مدهایى كه در جامعه و بخصوص در بین جوانان رایج مى‏شود، برگرفته از الگوهاى غربى و با همان انگیزه است.

مُد و مدرنیسم
مُد و مُدگرایى را مى‏توان از جهتى مولود مدرنیسم دانست ؛ زیرا مدرنیسم، نگاه نو به عالم و آدم است ؛ نگاه و شناختى كه برخاسته از زیستن در «اكنون» و گسستن از «گذشته» است و صریحاً با مفهوم سنّت (tradition) در تقابل مى‏افتد. «مدرنیته» كه شكل عینیت‏یافته فرهنگ مدرن است همراه و همزاد با گذر از گذشته به حال، نوآورى، تجدّد و سلیقه و مُد است. از این‏رو مدرنیته همواره خود را در ستیز و چالش با كهنگى، ركود، قدمت و سنّت و پیروى از هنجارهاى پایدار قرار مى‏دهد و كشش و تمایل آن به‏سوى تجدّد و نوآورى در فرهنگ و ارزش‏هاى اجتماعى است. بنابراین، مدگرایى و نوآورى در تفكر و رفتار (به معناى رایج آن) به عنوان نماد اندیشه مدرنیسم قلمداد مى‏شود (4) و از آن‏جا كه جوامع غربى موطن و مظهر مدرنیته و مدرنیسم بوده‏اند، فرایند مدرنیزاسیون (مدرن‏سازى) و اشاعه طرح‏ها و مدهاى نو، در واقع با غربى‏سازى و غرب‏گرایى كاملاً هم‏اُفق و بلكه معادل خواهد بود، و این، خود مى‏تواند از زاویه دیگر، رابطه مدگرایى و غرب‏گرایى را نشان دهد.

عوامل و زمینه‏هاى روان‏شناختى مدگرایى در جوانان
علاوه بر زیرساخت‏هاى تاریخى و اجتماعى، مدگرایى در بین جوانان از یك سرى اصول و سازه‏هاى روان‏شناختى نیز تبعیت مى‏كند و با انگیزه‏ها و نیازهاى چندى در ارتباط است.

1 . تنوع‏طلبى و نوگرایى
جوانى، فصل تازه‏اى در زندگى و سرآغاز ورود انسان به جهان پرشور و رنگارنگ است كه غرایز طبیعى در شكل‏دهى آن، نقش اصلى را بر عهده دارند. استقلال‏طلبى، تنوّع‏دوستى، هیجان‏خواهى، نقد گذشته و نوگرایى از جمله ویژگى‏هاى دوران جوانى است كه به شدّت، رفتارهاى جوانان را تحت تأثیر قرار مى‏دهد. تمایل به امروزى شدن و نوگرایى به درجات مختلف در هر نوجوان وجود دارد و گواه نیاز وى به شكستن قالب‏هاى موجود، فاصله گرفتن از هنجارهاى پیشین و رسیدن به هویّتى متمایز از كسانى كه پیش از او بوده‏اند و همچنین گرایش به فاصله گرفتن از والدین است. این نیاز، زمانى كه نمود بیرونى به خود مى‏گیرد و در رفتار جوان منعكس مى‏شود، به صورت مدگرایى ظاهر مى‏گردد.

2 . مدگرایى و همانندسازى
همانندسازى در مكتب روانْ‏تحلیلگرى به فرایندى ناهشیار اطلاق مى‏شود كه فرد، طى آن، ویژگى‏ها (نگرش‏ها و الگوهاى رفتارى)ى فرد دیگرى را براى خود سرمشق قرار مى‏دهد و با تقلید از نگرش‏ها و ویژگى رفتارى وى احساس مى‏كند كه مقدارى از قدرت و كفایت او را نیز به دست آورده است. (5)
منبع اصلى همانندسازى در دوران كودكى والدین هستند ؛ زیرا كودك، اولین و بیشترین برخورد را در زندگى با والدین خود دارد ؛ اما در دوران نوجوانى كه فرد از والدینش فاصله مى‏گیرد، الگوهایى را كه خود را با آنها شبیه كرده است، از دست مى‏دهد و در درون او خلأى به وجود مى‏آید. چنین خلأى مى‏باید از طریق یافتن الگوهاى دیگر، یعنى از طریق همانندسازى‏هاى جدید با دیگرى، پر شود.
به اعتقاد روانشناسان، همین خلأ و احساس ناامنى ناشى از آن باعث مى‏شود كه نوجوان در مسیر خود به راه حل‏هایى متوسّل شود كه این راه‏حل‏ها از طریق همانندسازى با شخصیت‏هایى است كه الگوى نوجوان قرار مى‏گیرند. این شخصیت‏ها مى‏توانند شخصیت‏هاى معروف گذشته، هنرپیشه‏هاى سینما، نوازندگان و آوازخوانان، و یا گروه‏هاى مختلفى مانند «هیپى»ها باشند و فرد، خود را از نظر ظاهرى شبیه آنها ساخته، در شیوه لباس پوشیدن و طرز رفتار با آنان همانندسازى كند. به محض این‏كه یك هنرمند یا ورزشكار لباسى را بپوشد و در صحنه‏اى ظاهر شود، جوانان با وى همانندسازى نموده، سعى مى‏كنند به عنوان مُد، آن را در جامعه طرح كنند.

3 . رقابت و چشم و همچشمى با دیگران
انگیزه رقابت و چشم و همچشمى با دیگران، از دیگر عوامل پیروى از مُد در بین جوانان و نوجوانان محسوب مى‏شود. این انگیزه، در همه افراد وجود دارد و به گونه‏هاى مختلف بروز مى‏كند. رقابت اگر در زمینه‏هاى مثبتْ جهت داده شود، باعث پیشرفت و رشد و تكامل معنوى فردى مى‏شود ؛ اما اگر جهتگیرى آن به‏سوى امور مادّى و مُدپرستى باشد و فرد، سعى كند از لحاظ ظاهرى (و مثلاً در سبك و شیوه لباس پوشیدن) از دیگران عقب نماند، سرانجامِ خوبى نخواهد داشت. (6)

4 . مدگرایى و التزام‏هاى ناشى از دوستى
یكى از عوامل پیروى از مُد در بین جوانان و نوجوانان، ترس و نگرانى از مجازات‏هاى خصوصاً غیر رسمى از سوى دوستان است. لذا تحقیر و تمسخر ، پوزخند زدن و متلك گفتن اطرافیان و ترس از آن، باعث مى‏شود كه جوانان و نوجوانان از مُدهاى رایج پیروى كنند.

5 . مدگرایى و جلب توجه دیگران
افرادى هستند كه با تعویض و تغییر هر روزه لباس و آرایش خود و خریدن لباس‏هاى گران قیمت و مُدِ روز، در صدد جلب توجه دیگران برمى‏آیند. استفاده از لباس‏هاى چسبناك و برّاق و رنگارنگ، جوراب‏هایى شبیه تور ماهیگیرى، كفش‏هایى با پاشنه‏هاى خیلى بلند، آرایش تُندى با رنگ‏هاى غیر طبیعى و... (كه بیش از همه در بین جوانان و بخصوص دختران رایج است)، باعث جلب توجه دیگران شده، نگاه‏هایى را به خود معطوف مى‏دارد.

6 . مدگرایى و تشخُّص‏طلبى
برترى‏جویى و تشخّص‏طلبى از دیگر عوامل پیدایش مُد در بین جوانان است. افرادى كه خود را برتر از دیگران و مربوط به قشر مرفّه جامعه مى‏دانند، سعى مى‏كنند این برترى را در گویش، لباس پوشیدن، محیطآرایى و سبك آرایش و زیورآلات خود نشان دهند و لذا مُدهاى جدید را مطرح مى‏كنند.
تورْشتایْن وِبْلن (Thorstein veblen) مد را وسیله‏اى براى این‏كه افراد، نشان دهند ثروتمند و با شخصیت و یا داراى اندیشه‏اى خاص هستند، مى‏داند؛ (7) لذا به محض این‏كه مُدى در جامعه گسترده شد، اشراف‏زادگان و ثروتمندان به سراغ این مد جدید مى‏روند ؛ زیرا مُد قدیمى دیگر آنها را از طبقات دیگر جامعه متمایز نمى‏كند.

نقش تولیدكنندگان در اشاعه مُد
شركت‏هاى تولیدى از طریق روان‏سنجى و شناخت روحیات افراد جامعه و با توجه به همین روحیه نوگرایى و میل به امروزى شدن در جوانان، هر روز، یك فُرم شلوار، پیراهن، كفش، كلاه، عینك، آباژور، كاغذ دیوارى، گوشى تلفن و... را عرضه مى‏كنند و اندك تغییرى از جانب آنها، یك مُد جدید مى‏شود و حتّى گاهى براى آن‏كه كالاى تولیدى‏شان زودتر در جامعه مُد شود، از یك فرد مشهور (مثل یك هنرمند سینما یا ورزشكار)، با اِعطاى مبلغ زیادى پول، مى‏خواهند كه براى یك‏بار هم كه شده، از آن كالاى جدید استفاده كند و در فیلم یا صحنه تلویزیون، ظاهر شود.
یكى از دلایل عمده‏اى كه تولیدكنندگان و طرّاحان خارجى توانسته‏اند در سطح جهانى براى خود، جایى باز كنند و مُدآفرینى داشته باشند، آشنایى آنها با مبانى روان‏شناختى «تأثیرگذارى» و به كارگیرى روش‏ها و اصول فنّى مناسب در كار است، در حالى‏كه تولیدكنندگان داخلى و محدود، معمولاً به الگوبردارى و تقلید از آنها مى‏پردازند و به نحوى مُدهاى غربى را در جامعه ترویج مى‏كنند.

رسانه‏ها و ترویج مُد
شبكه‏هاى تلویزیونى، مطبوعات و پایگاه‏هاى فعّال اینترنتى، انواع مدهاى جدید را تبلیغ مى‏كنند و از این طریق، زمینه را براى گرایش خانواده‏ها و بخصوص جوانان به‏سوى مدهاى نو مهیّا مى‏سازند.

اسلام، مدگرایى و امروزى شدن
حال، این سؤالْ مطرح است كه مدگرایى، تجدُّد و امروزى شدن، تا چه اندازه مطلوب است؟ و نظر اسلام در این زمینه چیست؟ در یك نگاه كلى، اسلام با همه نوع مُد، مخالف نیست. اسلام، امروزى شدن و نوگرایى در سبك و شیوه لباس پوشیدن را نیز به صورت كلّى پذیرفته است. آنچه اسلام با آن مخالف است، پشت‏پا زدن به ارزش‏ها (مثل: پوشش شرعى، پرهیز از اسراف، و...)، رعایت نكردن اخلاق اجتماعى، آزادى مطلق در روابط دختر و پسر، و همانندسازى با بیگانگان است. حال اگر این پدیده‏هاى انحرافى در قالب مُد به خود جوانان داده شوند و میل فطرى «نوگرایى» و نیازِ «امروز شدن» به لجنزار انحرافات سوق یابد، اسلام با آن مخالف است.
پس مُدهاى خوب داریم و مُدهاى بد! امروزى شدن نیز همین‏گونه است. گاه، امروزى شدن، رابطه انسان را با گذشته‏اش (كه همان سابقه تاریخى و هویت فرهنگى اوست)، قطع مى‏كند و گاه در امتداد دیروز و با حفظ تعلّقات انسان به سنّت‏ها و ارزش‏هاى پیشین است. اسلام با این نوع تجدُّد و امروزى شدن كه در راستاى ارزش‏ها و با حفظ اصول و مبانى اعتقادى باشد، هیچ‏گاه مخالف نیست.

آسیب‏شناسى مدگرایى جوانان
مدگرایى، گرچه ریشه در نیازهاى طبیعى جوانان دارد و برخاسته از روحیه نوگرایى جوانان است، اما به لحاظ آن‏كه مُدها و مُدِل‏ها نمایانگر علایق و ارزش‏هاى مسلّط یك زمان و یك قشر خاص‏اند و افزون بر آن، مى‏بینیم كه امروزه جوانان ما از مدهایى (چون: رَپ، هِوى متال، و...) پیروى مى‏كنند و ناخواسته به رهنجارهایى رومى‏آورند كه چه بسا با فرهنگ و ارزش‏هاى اجتماعى ما در تضاد است، پس مى‏توان گفت كه مدگرایى در جامعه ما تا حدود زیادى كاركرد منفى به خود گرفته است و پیامدهاى آن، به شدّت، جوانان ما را تهدید مى‏كند. لذا بحث از آسیب‏شناسى مدگرایى ضرورت مى‏یابد.

پیامدهاى منفى مدگرایى
با توجه به این‏كه بیشتر مُدهاى رایج در بین جوانان و نوجوانان برگرفته از الگوهاى بیگانه و غیر خودى است، مى‏توان گفت كه مدگرایى به معناى جدید آن، نوعى از خودبیگانگى و تقلید از فرهنگ غربى را القا مى‏كند، تا آن‏جا كه الآن بعضى از جوان‏ها از نوك پا تا فرق سرشان غربى است و حتّى وقتى نگاه مى‏كنى، مى‏بینى كلمات یا جملاتى بر روى لباس یا داشبورد ماشین یا آینه و كُمد شخصى یا درِ ورودى مغازه‏شان نوشته شده كه كم‏تر ارتباطى با زندگى شخصى یا آرمان‏ها و علایق فردى آنها دارد و گاه حتّى معناى آن را نیز به درستى نمى‏دانند و شاید اگر بدانند، موجب شگفتى، خنده یا ناراحتى‏شان بشود، عباراتى مثل: «ما پسران شیطانیم»، «گروه لجن!»، «سفید، امّا آشغال»، «گروه سیاهان بوگندو!»، «زیبایى كثیف»، «عشق نشئه»، «گناه تا مرگ»، «بوسه بر صندلى الكتریكى» و...

این، چیزى است كه از مُدگرایى یا مدپرستى جوانان امروز ما به چشم مى‏آید ؛ چیزى كه شاید بتوان گفت تا حدّ زیادى، ناشى از تقلید كوركورانه و غفلت از خویش است ؛ چرا كه كلمات و عبارات بالا، شعارهاى آخرین مُدهاى شخصیتى‏اى است كه غربى‏ها به جوانان جهان تقدیم كرده‏اند، درحالى‏كه جوان امروز ما، نگاه خاص خودش، شخصیّت خودش و حتى مشكلات خودش را دارد!
تقلید هر روزه از آخرین مدهاى رایج در جهان غرب، به چه معناست، جز: از خودبیگانگى، بحران هویت، تزلزل شخصیت، وابستگى اقتصادى، احساس حقارت و...؟ از همه دردناك‏تر، این است كه بسیارى از رفتارها و هنجارهایى كه امروزه به عنوان مُد در جامعه ما مطرح است و از سوى عده‏اى تبلیغ هم مى‏شود، با اصول اخلاقى و ارزش‏هاى فرهنگى جامعه ما به هیچ وجه همخوانى ندارد. روابط بى‏قید و شرط دختر و پسر، عدم رعایت پوشش اسلامى، آرایش مو و صورت صرفاً به قصد جلب توجه (مثلاً به سبك جنس مخالف و یا به سبك‏هاى بسیار پیچیده و وقتگیر)، آرایش مو به سبك جوانان منحرف غربى (مثلاً به سبك همجنس‏گرایان)، به كارگیرى وسایل تزئینى غیرمتعارف (مثلاً حلقه بینى براى دختران و حلقه گوش و انگشتر طلا براى پسران) و... همه به نحوى شخصیت جوان مدگراى امروزى را به نمایش مى‏گذارند ؛ مدهایى كه به اتلاف وقت و انرژى و قابلیت‏هاى فكرى و سرمایه‏هاى مادّى جوانان و خانواده مى‏انجامند و شاید بتوان گفت كه هیچ سهم و نقشى در نو شدن و امروزى شدن جوان و جامعه ندارند!

فرهنگ خودى، اصلى‏ترین ضابطه مدگرایى و امروزى شدن
فرهنگ و ارزش‏هاى اجتماعى از اساسى‏ترین عناصر یك نظام اجتماعى هستند كه پایه ارزیابى ما را از پدیده‏هاى اطرافمان تشكیل مى‏دهند و در واقع، رفتار ما را نسبت به آنها تنظیم مى‏كنند. بنابراین، در پذیرش یا عدم پذیرش الگوها و مدهایى كه در جامعه رواج مى‏یابند، ابتدا باید رابطه آنها را با نظام ارزشى حاكم بر جامعه و اصول و مبانى مورد قبول آن مردم، مورد ارزیابى قرار داد و میزان همگرایى یا واگرایى آنها را از یكدیگر سنجید.

به عنوان نمونه، مدهاى لباس، اگر در عین جذابیّت و امروزى بودن، برخاسته از فرهنگ خودى باشند و با اصول و مبانى اعتقادى و اخلاقى جامعه ما تعارض نداشته باشند، نشانه خلاقیّت و نوآورى جوانان ما بوده، هویت فرهنگى آنان را به نمایش مى‏گذارند. بنابراین، باید تدابیرى سنجیده شود تا مُدها و مُدل‏ها، هم نیاز به تنوع‏طلبى و نوجویى و میل به امروزى شدن جوانان را تأمین كنند و هم جوانان ما از پیامدهاى منفى مدگرایى، درامان بمانند. (8)

نكته آخر
همه ما به خوبى مى‏دانیم كه پیروى از الگوها و مدهاى غربى و پوشیدن لباس‏هاى با آرم خارجى یا تقلید از مدل موى سر فلان فوتبالیست، نمى‏تواند به ما شخصیت اعطا كند و موجب پیشرفت و ترقّى ما گردد. عوامل اصلى موفقیت در تمامى زمینه‏ها، خودباورى (اعتماد به نفس) و پایبندى به اصول اعتقادى و ارزش‏هاى اخلاقى است. تا زمانى كه علم و دانش در وجود ما شكوفا نگردد و زیرساخت‏هاى شخصیت ما مبتنى بر الگوهاى فرهنگ اصیل این مرز و بوم، شكل نگیرد، آرایش ظاهر و تقلید از مدها و الگوهاى دیگران، جز بحران هویت و دور شدن از اصالت فرهنگى خویشتن، نتیجه‏اى در پى نخواهد داشت.

پس بیایید یك‏بار دیگر در رفتارمان تجدیدنظر كنیم و اصالت‏هاى فرهنگى‏مان را در پرتو جذابیت‏هاى دروغین فرهنگ بیگانه از دست ندهیم.

همان‏گونه كه میل به امروزى شدن و مُدگرایى (كه از ویژگى‏هاى دوران جوانى است)، ناخواسته ما را به پیروى از الگوهاى بیگانه مى‏كشانَد، غرور و احراز هویت نیز به همین دوره سنّى اختصاص دارد. چه خوب است غرور ملى و غیرت دینى را در خویش تقویت كنیم و میل به امروزى شدن و مدگرایى را با الهام گرفتن از آموزه‏هاى تمدّن‏ساز اسلام و فرهنگ غنى اسلامى - ایرانى خویش و متناسب با هویت فرهنگى خود، به فعلیت برسانیم.


پاورقى.
1. براى مطالعه بیشتر ر.ك به: روانشناسى رشد، وندر زندن، ترجمه: حمزه گنجى، انتشارات بعثت، 1376، بخش سوم.
2. درآمدى بر تئورى‏ها و مدل‏هاى تغییرات اجتماعى، احمدرضا غروى‏زاد، تهران: جهاد دانشگاهى، 1373، ص 196.
3. لغت‏نامه، على‏اكبر دهخدا، ج 12، ص 18115.
4. براى مطالعه بیشتر، ر.ك به: درآمد بر مكاتب و اندیشه‏هاى معاصر فرهنگ واژه‏ها، عبدالرسول بیات و همكاران، مؤسسه اندیشه و فرهنگ دینى، 1381.
5. زمینه روانشناسى، ریتا اتكینسون، ترجمه: محمدتقى براهنى و همكاران، ج 1، تهران: رشد، 1375، ص 158 .
6. براى مطالعه بیشتر، ر.ك به: آناتومى جامعه، فرامرز رفیع‏پور، تهران: شركت سهامى انتشار، 1378، بخش 7 و 8 .
7. . Veblen, Thorstein )1191(. the theory of the leisure class.new york. p 7
8. انتشار سه نشریه ویژه مد در ایران (كه هم زمان به مباحث نظرى و نمونه‏هاى ایرانى مد مى‏پردازند)، شاید بتواند گام نخست در این زمینه باشد: ماهنامه طرح و مد (ویژه لباس، محیط و تزیینات)، ماهنامه لوتوس (ویژه مدهاى ایرانى لباس) و ماهنامه آرایه (ویژه محیطآرایى و تزیینات داخلى). (حدیث زندگى)




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -